ŚWIĘTOKRZYSKI PORTAL EWE

REGIONALNA BAZA WIEDZY

Home » Energia z Biomasy » Wykorzystanie Biomasy

 

 

Biomasa wykorzystywana jest przede wszystkim do produkcji ciepła jednakże w ostatnich kilku latach obserwuje się dynamiczny wzrost jej wykorzystania do produkcji energii elektrycznej z uwagi na przyjęte systemy wsparcia promujące produkcję energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Natomiast biopaliwa w Polsce cieszą się najmniejszą popularnością.

W Polsce powszechnie na terenach rolniczych wykorzystuje się biomasę stałą w postaci słomy oraz odpadów drzewnych. Jest ona zazwyczaj wykorzystywana do celów grzewczych w gospodarstwach rolniczych, budynkach użyteczności publicznej (np. szkoły) oraz w domach jednorodzinnych. Ze względu na wielkość ogrzewanych budynków najczęściej instaluje się kotły o mocach do 100 kW, natomiast  największe instalacje stosowane w ciepłowniach zintegrowanych z lokalnymi sieciami ciepłowniczymi dysponują mocą kilku, a nawet kilkunastu MW. Za przykład może posłużyć Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Lubaniu, które na potrzeby miejskiego systemu grzewczego wykorzystuje kotłownię na słomę o mocy 8 MW, bądź kotłownia w Czarnej Białostockiej o mocy 14 MW opalana zrębkami drewna.

 Ze względu na sprzyjające regulacje prawne w Polsce ostatnie lata przyniosły wiele inwestycji współspalania biomasy (uznawanej za OZE), do czego były przystosowywane funkcjonujące dotychczas elektrownie i elektrociepłownie (obecnie istnieje 41 instalacji tego typu). Jednakże rozwój tej gałęzi energetyki odnawialnej przyniósł niespodziewane skutki, które niekorzystnie wpłynęły na rozwój całej branży drzewnej i sektora OZE. Ze względu na wykreowanie znacznego zapotrzebowania na biomasę do celów energetycznych, wzrosły ceny drewna (które stało się produktem deficytowym) na rynku polskim, przez co ucierpiał przemysł drzewny, zwłaszcza meblowy. Dodatkowo nagły przyrost energii wyprodukowanej z OZE spowodował spadek cen energii, co niekorzystnie wpłynęło na pozostałe sektory OZE, cechujące się wyższymi kosztami inwestycyjno-eksploatacyjnymi. Obecnie planuje się odejście od wspierania tego typu produkcji energii, co znalazło odzwierciedlenie w najnowszym projekcie Ustawy o OZE.

W Polsce mniej rozpowszechnione jest wykorzystanie biomasy rolniczej do produkcji biogazu, za co odpowiada brak sprzyjających aktów prawnych, jak również znaczny opór społeczeństwa w stosunku do tego typu inwestycji. Biorąc pod uwagę specyfikę rynku substratów oraz względy ekonomiczne, instalacje tego typu zazwyczaj dysponują mocą (cieplną i elektryczną) ok. 1 MW (biogazownie w Boleszynie, Siedliszczkach). W zależności od indywidualnych uwarunkowań funkcjonują w Polsce obiekty mniejsze, o mocy ok. 0,5 MW. Przykładowo biogazownia w Łanach Wielkich jako substrat wykorzystuje oprócz odpadów z hodowli rolniczej również wywar pogorzelniany. Nieliczne obiekty dysponują mocą 2 MW (biogazownia w Konopnicy, Koczale). Największa biogazownia w Polsce o mocy 3,2 MW jest zlokalizowana w miejscowości Szarlej.

W przeciwieństwie do biogazowni rolniczych na obszarach wchodzących w skład aglomeracji miejskich w ostatnich latach dynamicznie rozwijał się sektor biogazowni lokalizowanych przy miejskich oczyszczalniach ścieków i składowisk odpadów, pozwalający zagospodarować i jednocześnie zutylizować odpady komunalne. Ich moc w zależności od ilości dostępnych substratów mieści się w zakresie od kilkuset kW do kilku MW. Rozwój biogazowni przy składowiskach odpadów wynikał z konieczności instalacji systemów odprowadzających gaz składowiskowy, do czego składowiska zostały zobligowane poprzez Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. W podstawowej wersji byłby on spalany bezproduktywnie w pochodniach, poprzez co cała instalacja stanowiłaby dla składowiska tylko i wyłącznie koszt. Natomiast doposażenie instalacji w kogeneratory pozwalało operatorom składowisk pokryć koszty inwestycyjne, które w dłuższym horyzoncie czasowym stawały się dodatkowym źródłem dochodów. W przypadku biogazowni przy oczyszczalniach ścieków główną przyczyną ich powstania są względy ekonomiczne. Dzięki dostępności dużych ilości substratu możliwa jest produkcja energii elektrycznej i cieplnej we własnym zakresie, dzięki czemu, znacznemu obniżeniu ulegają koszty eksploatacji oczyszczalni. 

Według danych URE z 31.03.2014 w Polsce funkcjonuje łącznie 238 biogazowni wszystkich typów (rolnicze, utylizacyjne, przy oczyszczalniach ścieków i składowiskach odpadów) o łącznej mocy zainstalowanej 173 MW.

W Polsce najmniejszą popularnością cieszą się biopaliwa, których nie udało się upowszechnić pomimo prowadzonego  od 2008 roku przez Ministerstwo Gospodarki programu promocji biopaliw i innych paliw odnawialnych. Są one wykorzystywane na niewielką skalę jako dodatek do paliw ciekłych w ilości nie większej niż 5%. Paliwem o większym udziale biokomponentów można bowiem zasilać wyłącznie pojazdy wyposażone w specjalnie dostosowane silniki, które w Polsce są mało popularne (aktualnie oferowane są jedynie przez dwóch producentów). Wprowadzone ulgi podatkowe i zwolnienia z opłaty paliwowej nie przyczyniły się do zwiększenia popytu na krajowe biokomponenty. Ponad ich połowa jest importowana, gdyż w dalszym ciągu polskie firmy są mało konkurencyjne w stosunku do zagranicznych. Obecna sytuacja stwarza ryzyko niemożności osiągnięcia poziomu 10% udziału energii odnawialnej w transporcie w roku 2020, do czego Polska jest zobowiązana dyrektywą 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.

 

 

 

 

1W tym serwisie wykorzystywane są pliki cookies. Stosujemy je w celach zapamiętywania ustawień i zbierania anonimowych danych dla celów statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.