ŚWIĘTOKRZYSKI PORTAL EWE

REGIONALNA BAZA WIEDZY

Home » Energia z Biomasy » Źródła biomasy i jej rodzaje

 

 

Zgodnie z zapisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE termin „biomasa” oznacza ulegającą biodegradacji część produktów, odpadów lub pozostałości pochodzenia biologicznego z rolnictwa (łącznie z substancjami roślinnymi i zwierzęcymi), leśnictwa i związanych działów przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, a także ulegającą biodegradacji część odpadów przemysłowych i miejskich.

W celach energetycznych najczęściej wykorzystuje się przedstawione poniżej rodzaje biomasy:

  • drewno (o niskiej jakości technologicznej oraz odpadowe),
  • słoma, makuchy i inne odpady produkcji rolniczej,
  • rośliny energetyczne,
  • odpady organiczne np. wysłodki buraczane, łodygi kukurydzy, trawy, lucerny,
  • odchody zwierząt,
  • oleje roślinne i tłuszcze zwierzęce,
  • osady ściekowe,
  • odpady komunalne.

 

Biomasę można klasyfikować według różnych kryteriów, między innymi ze względu na stan skupienia, stopień przetworzenia oraz kierunek pochodzenia.

1. Klasyfikacja biomasy według stanu skupienia

Według stanu skupienia w ramach biomasy wyróżnia się biopaliwa stałe ciekłe i gazowe.

Biopaliwa stałe są wykorzystywane do produkcji ciepła i energii elektrycznej w procesach bezpośredniego spalania, zgazowania i pirolizy. Są to drewno opałowe: zrębki, trociny, ścinki, wióry, brykiety, pelety oraz pozostałości z rolnictwa: słoma zbóż, rzepaku i trawy, osady ściekowe odwodnione, rośliny energetyczne drzewiaste i trawiaste.

Biopaliwa ciekłe wykorzystuje się głównie w transporcie. Biodiesel jest zazwyczaj produkowany z roślin oleistych, jak na przykład rzepak lub słonecznik. Powstaje w wyniku reakcji hydrolizy tłuszczu i estryfikacji kwasów tłuszczowych alkoholem, której substratami są oleje roślinne, metanol i soda kaustyczna (pełniącą rolę katalizatora). Bioetanol jest wytwarzany głównie w wyniku fermentacji alkoholowej z cukru pochodzącego zazwyczaj z buraków cukrowych i trzciny cukrowej, a także zbóż i owoców. Fermentacja przebiega dzięki enzymom wytwarzanym przez drożdże.

Biopaliwem gazowym jest biogaz, który najczęściej służy do bezpośredniej produkcji energii elektrycznej i ciepła. Czasami jest on przesyłany za pośrednictwem sieci gazowniczej do odbiorców końcowych. Biogaz jest wykorzystywany również jako paliwo w transporcie.

2. Klasyfikacja biomasy według stopnia przetworzenia

Uwzględniając stopień przetworzenia biomasy, surowce energetyczne klasyfikuje się jako pierwotne (drewno, słoma, rośliny energetyczne), wtórne (gnojowica, odpady organiczne, osady ściekowe) oraz przetworzone (biogaz, bioetanol, biometanol, estry oleju rzepakowego, makulatura).

3. Klasyfikacja biomasy według kierunku pochodzenia

Ze względu na kierunek pochodzenia wyróżnia się:

  • biomasę pochodzenia leśnego; w tej kategorii drewno stanowi główny składnik biomasy, które pozyskuje się z lasów w postaci grubego drewna opałowego, drobnicy (gałęzie), jak również odpadów, takich jak igliwie, chrust, kora, ścinki. Tego typu drewno posiada wysoką wilgotność względną rzędu 40-60%. Drewno jest pozyskiwane również w trakcie zabiegów pielęgnacyjnych drzew w parkach, terenach zielonych, czy na poboczach dróg. Istotnym źródłem tego typu biomasy są zakłady przemysłu drzewnego, takie jak tartaki, zakłady meblarskie, które w trakcie swojej produkcji  generują takie odpady jak: trociny, pyły, wióry, klocki, drewno kawałkowe. Wilgotność odpadów z przemysłu drzewnego zależy od stosowanych procesów technologicznych do produkcji wyrobów.
  • biomasę pochodzenia rolnego; stanowią ją produkty, pozostałości i odpady produkcji rolnej, jak również biomasa pochodząca z celowych upraw energetycznych. Za przykład mogą posłużyć liście i korzenie buraków, zielonka kukurydzy oraz trawy, kiszonka żyta. Te surowce są wykorzystywane w biogazowniach podczas procesu fermentacji metanowej do produkcji biogazu. Rośliny wykorzystuje się w celach energetycznych również poprzez ich spalenie w całości, bądź w formie wyprodukowanego z nich brykietu, zrębek lub peletu. W tym celu wykorzystuje się słomę, siano trociny, korę, odcięte gałęzie drzew owocowych. Plantacje roślin energetycznych stanowią alternatywę dla nieużytków na terenach rolniczych o glebach zdegradowanych bądź słabej jakości.
  • odpady organiczne – powstają podczas hodowli zwierząt, produkcji i przetwarzania żywności w przemyśle spożywczym. Można tutaj wskazać gnojowicę, obornik, nawozy zwierzęce, sok ziemniaczany, wywar zbożowy, melasa, wytłoki owocowe, otręby i odpady poubojowe. Do tej kategorii wlicza się ponadto odpady kuchenne, sklepowe i osady ściekowe. Zazwyczaj wykorzystuje się je jako substraty do produkcji biogazu.

 

1W tym serwisie wykorzystywane są pliki cookies. Stosujemy je w celach zapamiętywania ustawień i zbierania anonimowych danych dla celów statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.