ŚWIĘTOKRZYSKI PORTAL EWE

REGIONALNA BAZA WIEDZY

Home » Geotermia » Polskie zasoby energii geotermalnej i stan wykorzystania

 

 

Polska leży poza strefami współczesnej aktywności tektonicznej i wulkanicznej, stąd też pozyskiwanie złóż pary z dużych głębokości do produkcji energii elektrycznej jest na dzisiejszym etapie technologicznym nieopłacalne ekonomicznie. Występują natomiast w naszym kraju naturalne baseny sedymentacyjno-strukturalne, wypełnione gorącymi wodami podziemnymi o zróżnicowanych temperaturach. Temperatury tych wód wynoszą od kilkudziesięciu do ponad 90°C, a w skrajnych przypadkach osiągają ponad 100°C co sprawia, że znajdują one zastosowanie głównie w energetyce cieplnej.

Korzystanie z wód geotermalnych w celach leczniczych w Polsce sięga średniowiecza. Wg. danych historycznych w Lądku Zdroju wykorzystywano je już na przełomie X-XI w., w Ciechocinku w wieku XII, a w Cieplicach w XIII. W tych ostatnich do dziś eksploatuje się osiem źródeł o temperaturach 22-76ºC.

W naszym kraju istnieją bogate zasoby energii geotermalnej. Z opracowanych dotychczas badań i analiz wynika jednoznacznie, iż na obszarze Polski znajduje się co najmniej 6600 km2 wód geotermalnych o temperaturach rzędu 27-125°C. Zasoby te są dość równomiernie rozmieszczone na znacznej części obszaru Polski w wydzielonych basenach, subbasenach geotermalnych, zaliczanych do określonych prowincji i okręgów geotermalnych. Bardzo ważny jest fakt, iż w Polsce regiony o optymalnych warunkach geotermalnych w dużym stopniu pokrywają się z obszarami o dużym zagęszczeniu aglomeracji miejskich i wiejskich, obszarami silnie uprzemysłowionymi oraz rejonami intensywnych upraw rolniczych i warzywniczych. Na terenach zasobnych w energię wód geotermalnych leżą m.in. takie miasta jak: Warszawa, Poznań, Szczecin, Łódź, Toruń, Płock.

Przeprowadzona na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat analiza ponad 1000 odwiertów umożliwiła opracowanie cyfrowych map (dostępnych na stronie Ministerstwa Środowiska) występowania wód geotermalnych w Polsce i potencjalnych zasobów energii w nich zgromadzonych. Największe uznanie zdobyła praca profesorów IGSMiE PAN: Romana Neya i Juliana Sokołowskiego pt. "Wody geotermalne Polski i możliwości ich wykorzystania" z roku 1987.

W celu oceny zasobów energii geotermalnej wprowadzono następującą klasyfikację zasobów (wartości energii podane są dla Niżu Polskiego, 1 EJ=1018J):

  • Zasoby dostępne – jest to ilość zmagazynowanej w skorupie ziemskiej do głębokości 3000 m energii cieplnej, odniesiona do rocznej temperatury na powierzchni Ziemi. Zasoby dostępne szacowane są na 777530 EJ. Dla porównania roczne zapotrzebowanie Polski na energię elektryczną wynosi w przybliżeniu 0,569 EJ (158 TWh).
  • Zasoby statystyczne – jest to ilość energii zgromadzona w wolnych, grawitacyjnych wodach geotermalnych występujących w porach, szczelinach, zbiornikach o danej objętości z uwzględnieniem jej ciepła właściwego i gęstości oraz różnicy temperatury złoża i średniej rocznej temperatury na powierzchni – całkowita energia dla Niżu Polskiego – 5900 EJ.
  • Zasoby statystyczne wydobywalne – jest to ilość energii jak w poprzednim punkcie, ale pomniejszona o współczynnik wydobycia. Wartość całkowita tej energii to 1020 EJ w tym 497 EJ dla t ≤ 60 ºC, 298 EJ dla t w przedziale od 60 ÷ 80 ºC oraz 249 EJ dla t > 80 º.
  • Zasoby dyspozycyjne – jest to ilość energii możliwa do uzyskania w ciągu roku w danym regionie (bez uwzględnienia warunków techniczno–ekonomicznych odwiertu) ze strumienia grawitacyjnego wód geotermalnych. Zasoby te wynoszą 6,68 EJ.
  • Zasoby eksploatacyjne – jest to ilość energii w EJ/a zdefiniowana jak w poprzednim punkcie, ale z uwzględnieniem również warunków geologicznych, środowiskowych, technicznych i ekonomicznych. Oszacowanie nie może określać ilości energii globalnie dla Niżu Polskiego, gdyż potrzebna by była wówczas pełna charakterystyka wszystkich ujęć dlatego przeprowadza się takie charakterystyki indywidualnie dla poszczególnych projektów.

 Na chwilę obecną w Polsce nie produkuje się energii elektrycznej na bazie geotermii. Działa natomiast 10 ciepłowni wykorzystujących ciepło geotermalne. Są to obiekty między innymi w Bańskiej Niżnej (40,7 MW), Pyrzycach (15 MW), Uniejowie (2,6 MW), Mszczonowie (7,3 MW), Stargardzie Szczecińskim (14 MW), Czarnkowie (11,5 MW) czy Słomnikach (1 MW).

 Na uwagę zasługuje ciepłownia geotermalna w Bańskiej Niżnej na Podhalu, która była pierwszym tego typu obiektem w Polsce. Obiekt posiada moc zainstalowaną 80 MW z czego 40,5 MW mocy pochodzi z geotermii. Źródłem energii jest woda o temperaturze 70ºC. Pozostała moc to szczytowe kotły gazowe. Ciepłownia w tym momencie zasila ponad tysiąc gospodarstw domowych między innymi w Zakopanym i okolicach. Wytwarzanie ciepła dzięki geotermii spowodowało widoczny spadek zapylenia i poprawę jakości powietrza na Podhalu w okresie zimowym. Całkowita roczna redukcja emisji CO2 w 2012 roku wyniosła 36,38 tysięcy ton.

 

 

1W tym serwisie wykorzystywane są pliki cookies. Stosujemy je w celach zapamiętywania ustawień i zbierania anonimowych danych dla celów statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.