ŚWIĘTOKRZYSKI PORTAL EWE

REGIONALNA BAZA WIEDZY

Home » Geotermia » Możliwości wykorzystania energii geotermalnej

 

 

Obecnie sposoby wykorzystania energii zakumulowanej w wodach i parach geotermalnych można podzielić na dwie zasadnicze grupy:  

  • wytwarzanie prądu elektrycznego przy wykorzystaniu par geotermalnych, a także za pomocą instalacji binarnych;
  • zastosowania bezpośrednie obejmujące szeroki zakres temperatur i różnorodne cele, najbardziej powszechne w ciepłownictwie, balneoterapii i rekreacji. 

Sposoby wykorzystania energii geotermalnej przedstawia diagram Lindala, nazwany tak dla upamiętnienia Baldura Lindala, islandzkiego inżyniera, który jako pierwszy go zaproponował. Wskazuje zakresy temperatur właściwy dla różnych działalności bazujących na bezpośrednim wykorzystaniu energii.

 

Rys. 1. Diagram Lindalla pokazujący możliwości wykorzystania wody geotermalnej w zależności od temperatury

źródło: Instytut OZE – materiały własne

Największy udział w skali świata pod względem zainstalowanej mocy i zużycia ciepła w zastosowaniach bezpośrednich ma ogrzewanie pomieszczeń, a na następnym miejscu znajdują się kąpieliska i balneoterapia. Pozostałe zastosowania to ogrzewanie szklarni oraz upraw pod osłonami i podgrzewanie gleby, zastosowania przemysłowe, hodowle wodne, suszenie produktów rolnych, topienie śniegu oraz chłodzenie i inne zastosowania.

Rys. 2. Wykres przedstawiający % zużywanego ciepła geotermalnego

źródło: Antics et al., 2007, Lund et al., 2010, podobny rozkład w 2012

 

Techniczne i ekonomiczne aspekty wykorzystania energii geotermalnej

 Ciepłownie geotermalne są inwestycjami wysokiego ryzyka. W szczególności jest to ryzyko geologiczne – przed wykonaniem odwiertu inwestor nie ma pewności, że jakość i ilość wody w danej lokalizacji będzie zgodna z zapotrzebowaniem produkcyjnym. W celu przemysłowej produkcji ciepła geotermalnego prowadzi się odwierty o głębokości kilkuset do kilku tysięcy metrów w głąb ziemi. Koszt pojedynczego odwiertu wynosi około 5-6 mln zł (dla głębokości rzędu 2-3 km w głąb ziemi) i stanowi przeciętnie 1/3 kosztów inwestycji. Istotny jest również skład chemiczny wody w danym odwiercie. Dla wód wysoko zmineralizowanych konieczne jest zainstalowanie w systemie rur ze stali kwasoodpornej co podnosi koszty inwestycji. Należy również prawidłowo zaprojektować moc obiektu. Przewymiarowanie projektu grozi znacznym wzrostem kosztów produkcji energii cieplnej oraz kłopotami ze zbytem energii. Kolejnym ryzykiem jest uzyskanie odpowiedniej wydajności wody geotermalnej (od 100 do 300 m3/h) – jest to bardzo trudne do przewidzenia na etapie projektowania. Często dopiero po wykonaniu odwiertu okazuje się jak bardzo porowate jest złoże i jakie są w nim opory przepływu wody. Należy również pamiętać o samej lokalizacji ciepłowni względem przyszłych odbiorców – utrzymanie sieci ciepłowniczej generuje znaczne koszty. Wysokie koszty początkowe powodują, iż kluczową kwestią staje się pozyskanie dofinansowania z środków krajowych lub unijnych do inwestycji.

Dla małych instalacji wyposażonych w pompy ciepła koszty inwestycji znacznie spadają. Są one zależne od wybranej w danym przypadku technologii oraz mocy zainstalowanej i wynoszą od 25000 do 45000 złotych.

Obecnie (VII 2014 r.) funkcjonują dwa programy prowadzone przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wspierające produkcję ciepła na bazie geotermii:

  • Prosument – linia dofinansowania z przeznaczeniem na zakup i montaż mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii;
  • Bocian – Rozproszone, odnawialne źródła energii.

Program Bocian wspiera duże inwestycje mające na celu pozyskanie energii z wód geotermalnych. Dofinansowanie obejmuje pożyczkę w wysokości 50% kosztów kwalifikowanych. W praktyce wysokość pożyczki wynosi od 2 do 40 mln zł. Moc instalacji objętych dofinansowaniem musi się zawierać w przedziale 5 – 20 MWt. Okres finansowania nie może być dłuższy niż 15 lat. Pod hasłem kosztów kwalifikowanych rozumie się między innymi prace przygotowawcze, projekty budowlane i wykonawcze, koszt nabycia lub wytworzenia nowych środków trwałych, koszt montażu i uruchomienia środków trwałych czy koszt nabycia materiałów lub robót budowlanych.

Program Prosument jest skierowany do małych inwestorów i osób prywatnych. Obejmuje on dofinansowanie zakupu pomp ciepła do 300 kWt w formie pożyczki z dotacją (20% dotacji, 80% pożyczki).

Za korzystaniem z ciepła lub energii elektrycznej wyprodukowanej dzięki energii elektrycznej przemawiają niskie koszty produkcji w porównaniu z innymi źródłami energii. Koszt wytworzenia jednej megawatogodziny (MWh) energii elektrycznej wynosi około 40-80 euro.

 

1W tym serwisie wykorzystywane są pliki cookies. Stosujemy je w celach zapamiętywania ustawień i zbierania anonimowych danych dla celów statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.